Καλαμαριά | Αναστασία Δανιηλίδου : Όταν η αντιπολίτευση ξεχνά τον θεσμικό της ρόλο

Γράφει η Αναστασία Δανιηλίδου

Στην τοπική αυτοδιοίκηση, οι πολιτικές ισορροπίες δεν κρίνονται μόνο από τις αποφάσεις της εκάστοτε διοίκησης, αλλά και από τον τρόπο με τον οποίο η αντιπολίτευση επιλέγει να ασκεί τον ρόλο της. Στην Καλαμαριά, όσο πλησιάζει σταδιακά η επόμενη εκλογική αναμέτρηση του 2028, γίνεται ολοένα και πιο έντονη η συζήτηση για τα όρια μεταξύ πολιτικής συνεργασίας, θεσμικού ελέγχου και προσωπικών πολιτικών επιδιώξεων. Όταν η αναγκαία θεσμική απόσταση θολώνει και η αντιπολίτευση εμφανίζεται περισσότερο ως συνοδοιπόρος παρά ως ελεγκτικός μηχανισμός, τότε εύλογα προκύπτουν ερωτήματα για το ποιος υπηρετεί πραγματικά τον ρόλο που του ανέθεσαν οι πολίτες. Και ίσως ήρθε η ώρα αυτά τα ερωτήματα να τεθούν ανοιχτά, χωρίς προσωπικές στοχεύσεις, αλλά με μοναδικό κριτήριο το συμφέρον της πόλης.

Η δημοκρατία δεν αποδυναμώνεται μόνο από μια κακή διοίκηση. Αποδυναμώνεται και από μια αντιπολίτευση που ξεχνά γιατί υπάρχει.

Ο θεσμικός ρόλος της αντιπολίτευσης δεν είναι να φωτογραφίζεται δίπλα στη διοίκηση, να ανταλλάσσει φιλοφρονήσεις, να μοιράζει «καρδιές» στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης και να δημιουργεί την εικόνα μιας πολιτικής συνύπαρξης χωρίς όρια. Ο ρόλος της είναι να ελέγχει, να αμφισβητεί, να απαιτεί απαντήσεις, να αναδεικνύει παραλείψεις, να προστατεύει το δημόσιο συμφέρον και να λειτουργεί ως αντίβαρο απέναντι σε κάθε εξουσία.

Θα ήταν άδικο να ισοπεδώσει κανείς όλες τις παρατάξεις της αντιπολίτευσης. Υπάρχουν δημοτικοί σύμβουλοι και παρατάξεις που ασκούν ουσιαστικό έλεγχο, καταθέτουν προτάσεις και υπηρετούν με συνέπεια τον θεσμικό τους ρόλο. Δεν αφορά εκείνους αυτό το άρθρο.

Αφορά, όμως, εκείνους που στην προσπάθειά τους να χτίσουν προσωπικές πολιτικές διαδρομές ενόψει του 2028 έχουν θολώσει τα όρια ανάμεσα στη διοίκηση και την αντιπολίτευση. Σε τέτοιο βαθμό ώστε πολλές φορές να δημιουργείται η εικόνα πως δύο διαφορετικές παρατάξεις λειτουργούν σχεδόν ως μία. Και το πιο ανησυχητικό είναι ότι αυτή η εικόνα μεταφέρεται πλέον ακόμη και στους ίδιους τους υποψηφίους τους, οι οποίοι ανταλλάσσουν δημόσιες φιλοφρονήσεις, συγχαρητήρια και διαδικτυακές «καρδιές», σαν να μην υπάρχουν πολιτικές διαφορές, σαν να μην υπάρχουν ευθύνες, σαν να μην υπάρχει λόγος ουσιαστικής αντιπαράθεσης.

Κάπου εκεί γεννιέται ένα απλό αλλά κρίσιμο ερώτημα.

Ποιος ελέγχει ποιον;

Γιατί η αντιπολίτευση δεν υπάρχει για να συνοδεύει τη διοίκηση στις εκδηλώσεις ούτε για να νομιμοποιεί επικοινωνιακά τις επιλογές της. Υπάρχει για να ασκεί πίεση, να ζητά στοιχεία, να απαιτεί λογοδοσία και να αναδεικνύει κάθε λάθος που επηρεάζει την καθημερινότητα των πολιτών.

Την ίδια στιγμή παρακολουθούμε και ένα δεύτερο, εξίσου προβληματικό φαινόμενο. Έργα, μελέτες, χρηματοδοτήσεις και διεκδικήσεις που ξεκίνησαν, σχεδιάστηκαν ή εξασφαλίστηκαν από προηγούμενες διοικήσεις παρουσιάζονται σήμερα ως αποκλειστικά επιτεύγματα της σημερινής διοίκησης. Σαν να ξεκίνησε η ιστορία της Καλαμαριάς την ημέρα που ανέλαβαν οι σημερινοί διοικούντες.

Όμως η ιστορία της πόλης δεν ξαναγράφεται με δελτία Τύπου, αναρτήσεις και φωτογραφίες. Οι αποφάσεις έχουν ημερομηνίες. Οι μελέτες έχουν συντάκτες. Οι χρηματοδοτήσεις έχουν ιστορικό. Και το έργο ανήκει σε εκείνον που το σχεδίασε, το διεκδίκησε και το ωρίμασε, όχι απαραίτητα σε εκείνον που βρέθηκε μπροστά στον φωτογραφικό φακό όταν υλοποιήθηκε.

Παράλληλα, έχει καθιερωθεί μια ιδιαίτερα βολική πολιτική πρακτική. Για κάθε αποτυχία ευθύνονται πάντα οι προηγούμενοι. Για κάθε επιτυχία δικαιούται τα εύσημα αποκλειστικά η σημερινή διοίκηση. Καμία ανάληψη πολιτικής ευθύνης για τις παθογένειες που συνεχίζονται. Καμία ουσιαστική αυτοκριτική για τα νέα προβλήματα που δημιουργήθηκαν κατά τη διάρκεια της θητείας της. Καμία ειλικρινής αποτίμηση των επιλογών της.

Αυτό, όμως, δεν είναι λογοδοσία. Είναι επικοινωνιακή διαχείριση.

Και όταν απέναντι σε αυτή την τακτική η αντιπολίτευση επιλέγει τη σιωπή, τις δημόσιες σχέσεις ή την πολιτική οικειότητα, τότε παύει να επιτελεί τον θεσμικό της ρόλο. Ο πολίτης δεν εκλέγει αντιπολίτευση για να λειτουργεί ως συμπλήρωμα της διοίκησης. Την εκλέγει για να αποτελεί τον δημοκρατικό της έλεγχο.

Η Καλαμαριά δεν έχει ανάγκη από πολιτικούς που μετρούν την επιτυχία τους με φωτογραφίες, εμφανίσεις και διαδικτυακή αποδοχή. Δεν χρειάζεται ανθρώπους που αναζητούν λίγα ακόμη «μου αρέσει», λίγα ακόμη συγχαρητήρια και λίγη ακόμη προσωπική προβολή ενόψει των εκλογών του 2028. Χρειάζεται ανθρώπους που θα έχουν το θάρρος να συγκρουστούν πολιτικά όταν αυτό επιβάλλει το συμφέρον της πόλης.

Γιατί η πολιτική δεν είναι διαγωνισμός δημοσίων σχέσεων.

Η αυτοδιοίκηση δεν είναι φωτογραφικό άλμπουμ.

Η αντιπολίτευση δεν είναι διακοσμητικός θεσμός.

Και η εμπιστοσύνη των πολιτών δεν κατακτάται με εικόνες, αλλά με συνέπεια, αλήθεια, τεκμηρίωση και καθημερινό αγώνα.

Το 2028 οι πολίτες οφείλουν να αναρωτηθούν ποιος άσκησε πραγματικό έλεγχο και ποιος περιορίστηκε σε έναν ρόλο ευχάριστου συνομιλητή της εξουσίας. Ποιος στάθηκε απέναντι όταν έπρεπε και ποιος προτίμησε να σταθεί δίπλα.

Γιατί η δημοκρατία δεν χρειάζεται αντιπολιτεύσεις που χειροκροτούν.

Χρειάζεται αντιπολιτεύσεις που δεν φοβούνται να ενοχλούν.

Και η Καλαμαριά αξίζει πολύ περισσότερα από δύο παρατάξεις που, στα μάτια πολλών πολιτών, μοιάζουν ολοένα και περισσότερο να λειτουργούν σαν μία.