ΔΕΘ 2026: Το κυβερνητικό σχέδιο έως το 2030 – Οι αλλαγές σε φόρους, μισθούς, συντάξεις και επιχειρήσεις

Ένα συνολικό σχέδιο για την πορεία της χώρας έως το 2030 αναμένεται να παρουσιάσει ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης από το βήμα της 90ής Διεθνούς Έκθεσης Θεσσαλονίκης τον Σεπτέμβριο, με τις κυβερνητικές εξαγγελίες να ξεπερνούν τα όρια των μέτρων για την επόμενη χρονιά.

Στόχος είναι να αποτυπωθεί ένας οδικός χάρτης για ολόκληρη την επόμενη τετραετία, ώστε εργαζόμενοι, συνταξιούχοι, επιχειρήσεις, επαγγελματίες, αγρότες και νοικοκυριά να γνωρίζουν τι μπορούν να περιμένουν τα επόμενα χρόνια.

Σύμφωνα με πληροφορίες, το κυβερνητικό σχέδιο θα περιλαμβάνει παρεμβάσεις που θα εφαρμοστούν σταδιακά από το 2027 έως και το 2030, με βασικούς άξονες την αύξηση των εισοδημάτων, τη στήριξη της παραγωγής, την ενίσχυση των επενδύσεων και τη μόνιμη βελτίωση της αγοραστικής δύναμης.

Το οικονομικό επιτελείο επιδιώκει, όπως αναφέρει, η ανάπτυξη της οικονομίας να μεταφράζεται σε χειροπιαστό όφελος για όσο το δυνατόν περισσότερους πολίτες.

Ο επιπλέον δημοσιονομικός χώρος

Κρίσιμο ρόλο στον σχεδιασμό παίζει η προσπάθεια για τη δημιουργία πρόσθετου δημοσιονομικού χώρου. Στο πλαίσιο αυτό, ο υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών Κυριάκος Πιερρακάκης έχει υποβάλει στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή αίτημα για την επέκταση της Εθνικής Ρήτρας Διαφυγής σε επενδύσεις ενεργειακής ανθεκτικότητας άνω του 1 δισ. ευρώ έως το 2028.

Με τον τρόπο αυτό, οι συγκεκριμένες δαπάνες θα μπορούν να εξαιρεθούν από το ευρωπαϊκό όριο αύξησης των καθαρών πρωτογενών δαπανών. Τα χρήματα αναμένεται να κατευθυνθούν σε έργα αποθήκευσης ενέργειας, ενεργειακής εξοικονόμησης, αναβάθμισης κτιρίων και ενίσχυσης κρίσιμων υποδομών.

Το συνολικό πακέτο των μέτρων αναμένεται να οριστικοποιηθεί μετά τον Δεκαπενταύγουστο. Ωστόσο, οι βασικές κατευθύνσεις έχουν ήδη διαμορφωθεί.

Για το 2027, το δημοσιονομικό κόστος των παρεμβάσεων εκτιμάται ότι μπορεί να κινηθεί στα 1,8-1,9 δισ. ευρώ, έναντι περίπου 1,7 δισ. ευρώ που ήταν το αντίστοιχο ποσό των εξαγγελιών της προηγούμενης ΔΕΘ.

Σύμφωνα με τον σχεδιασμό, περίπου 1,4 δισ. ευρώ προέρχονται από τη μόνιμη υπεραπόδοση της οικονομίας από το 2025 και από άλλες εξοικονομήσεις, ενώ επιπλέον περίπου 400 εκατ. ευρώ θα μπορούσαν να διατεθούν μέσω της ενεργειακής ρήτρας διαφυγής.

Συνταξιούχοι: αυξήσεις και αλλαγές στην Εισφορά Αλληλεγγύης

Οι συνταξιούχοι αποτελούν μία από τις βασικές κατηγορίες που αναμένεται να βρεθούν στο επίκεντρο.

Δεν αναμένεται να γίνει λόγος για επαναφορά της 13ης σύνταξης. Αντίθετα, το βάρος θα δοθεί στις ετήσιες αυξήσεις που προβλέπει η ισχύουσα νομοθεσία και οι οποίες συνδέονται με την πορεία της οικονομίας.

Παράλληλα, δεν αποκλείεται νέα αύξηση της ετήσιας ενίσχυσης που καταβάλλεται στους συνταξιούχους, η οποία από 250 ευρώ πέρυσι έχει ήδη ανέβει στα 300 ευρώ.

Σημαντική αλλαγή αναμένεται και στην Εισφορά Αλληλεγγύης Συνταξιούχων. Η εισφορά, που σήμερα επιβάλλεται όταν η σύνταξη ξεπερνά συγκεκριμένο όριο, εξετάζεται να υπολογίζεται κλιμακωτά και όχι επί ολόκληρου του ποσού.

Στο πακέτο περιλαμβάνεται επίσης η σταδιακή κατάργηση της προσωπικής διαφοράς, η οποία θα επιτρέψει σε περισσότερους συνταξιούχους να επωφεληθούν από τις αυξήσεις.

Επαγγελματίες και επιχειρήσεις: αλλαγές στα τεκμήρια και φορολογικές ελαφρύνσεις

Ιδιαίτερη έμφαση αναμένεται να δοθεί στους ελεύθερους επαγγελματίες και στις επιχειρήσεις.

Η τεκμαρτή φορολόγηση δεν φαίνεται να καταργείται, καθώς η κυβέρνηση θεωρεί ότι λειτουργεί ως μηχανισμός περιορισμού της φοροδιαφυγής. Ωστόσο, εξετάζονται σημαντικές αλλαγές στον τρόπο με τον οποίο υπολογίζεται ο τελικός φόρος.

Από το 2027 θα μπορούσαν να υπάρξουν ελαφρύνσεις για επαγγελματίες που εμφανίζουν υψηλό βαθμό φορολογικής συμμόρφωσης, αξιοποιούν τα ψηφιακά εργαλεία της φορολογικής διοίκησης και έχουν πλήρως καταγεγραμμένες συναλλαγές.

Παράλληλα, εξετάζεται να περιοριστούν παράγοντες που μπορούν να οδηγήσουν σε υψηλότερο τεκμαρτό εισόδημα, ακόμη και για επιχειρήσεις που εμφανίζουν υψηλότερο τζίρο από τον μέσο όρο του κλάδου ή καταβάλλουν υψηλότερους μισθούς στους εργαζομένους τους.

Τα μέτρα που εξετάζονται για τις επιχειρήσεις

Μεταξύ των βασικών παρεμβάσεων που βρίσκονται στο τραπέζι είναι:

• Η οριστική κατάργηση του Τέλους Επιτηδεύματος για τα νομικά πρόσωπα.
• Η σημαντική μείωση της προκαταβολής φόρου, από το σημερινό 80% σε επίπεδα της τάξης του 55%-60%, με προοπτική περαιτέρω μείωσης.
• Η δυνατότητα μεταφοράς φορολογικών ζημιών για μεγαλύτερο χρονικό διάστημα, έως και δέκα χρόνια αντί για πέντε.
• Η δημιουργία μηχανισμού φθηνότερης χρηματοδότησης για μικρομεσαίες επιχειρήσεις, συνολικού ύψους έως 5 δισ. ευρώ.
• Νέα μείωση των ασφαλιστικών εισφορών, με άμεση μείωση κατά 0,5 ποσοστιαία μονάδα και πιθανότητα για επιπλέον μείωση.

Στόχος είναι να ενισχυθεί η ρευστότητα των επιχειρήσεων, ιδιαίτερα όσων είναι συνεπείς φορολογικά και επενδύουν σε προσωπικό, εξοπλισμό και παραγωγική δραστηριότητα.

Μισθοί: νέοι στόχοι έως το 2030

Στο μέτωπο των μισθών, η κυβέρνηση αναμένεται να θέσει νέους στόχους για την επόμενη τετραετία.

Ο κατώτατος μισθός αναμένεται να φτάσει τα 950 ευρώ το 2027, σύμφωνα με τον στόχο που είχε τεθεί τα προηγούμενα χρόνια. Παράλληλα, ο μέσος μισθός πλήρους απασχόλησης έχει ήδη ξεπεράσει τον στόχο των 1.500 ευρώ.

Για το 2030, ο νέος στόχος θα μπορούσε να τοποθετηθεί περίπου στα 1.350-1.400 ευρώ για τον κατώτατο μισθό και κοντά στα 2.000 ευρώ για τον μέσο μισθό.

Παράλληλα, θα δοθεί έμφαση στην ενίσχυση των συλλογικών συμβάσεων, ώστε οι μισθολογικές αυξήσεις να επεκταθούν σε περισσότερους εργαζομένους.

Στο τραπέζι βρίσκεται επίσης η αύξηση της ημερήσιας αξίας των διατακτικών και καρτών σίτισης από 6 σε 10 ευρώ. Εφόσον προχωρήσει, το μέτρο θα μπορούσε να αυξήσει το καθαρό εισόδημα των εργαζομένων έως και 300 ευρώ τον μήνα, χωρίς αντίστοιχη επιβάρυνση του μισθολογικού κόστους.

Για τις οικογένειες με παιδιά δεν αποκλείεται, παράλληλα, κάποια πρόσθετη έκτακτη ενίσχυση.

Αγρότες: αλλαγές στις πληρωμές και νέα χρηματοδοτικά εργαλεία

Σημαντικό κομμάτι των εξαγγελιών αναμένεται να αφορά τον πρωτογενή τομέα.

Στον σχεδιασμό περιλαμβάνεται ένα νέο σύστημα πληρωμών, με ταχύτερη καταβολή των ενισχύσεων και τακτικότερες πληρωμές, ενώ προτεραιότητα θα μπορούσαν να έχουν όσοι υποβάλλουν έγκαιρα τις σχετικές αιτήσεις.

Παράλληλα, εξετάζονται παρεμβάσεις για τη μείωση του κόστους παραγωγής και την αντιμετώπιση των δανειακών υποχρεώσεων που δημιουργήθηκαν τα προηγούμενα χρόνια.

Ιδιαίτερη σημασία αναμένεται να έχει και η δημιουργία νέου Ταμείου Αγροτικής Επιχειρηματικότητας μέσω της Ελληνικής Αναπτυξιακής Τράπεζας. Το νέο εργαλείο θα μπορούσε να προσφέρει χαμηλότοκα δάνεια αλλά και επιχορηγήσεις σε παραγωγούς που καταρτίζουν ολοκληρωμένα επιχειρηματικά σχέδια.

Στέγαση και νέο πρόγραμμα «Σπίτι μου»

Στις εξαγγελίες αναμένεται να υπάρχει και ισχυρό στεγαστικό σκέλος.

Ένα από τα σενάρια που εξετάζονται είναι η δημιουργία ενός νέου προγράμματος «Σπίτι μου 3», με την Ελληνική Αναπτυξιακή Τράπεζα να αποκτά μεγαλύτερο ρόλο στη χρηματοδότηση νοικοκυριών.

Η δυνατότητα πρόσβασης σε ευρωπαϊκούς πόρους μπορεί να επιτρέψει τη δημιουργία φθηνότερων τραπεζικών δανείων, αντίστοιχων με εκείνα που προσφέρθηκαν μέσω του Ταμείου Ανάκαμψης.

Σε ό,τι αφορά τη φορολογία των ενοικίων, οι τελικές αποφάσεις αναμένεται να εξαρτηθούν από τα δεδομένα των φορολογικών δηλώσεων και από την αποτελεσματικότητα του Μητρώου Ιδιοκτησίας και Διαχείρισης Ακινήτων.

Το ζητούμενο είναι να εντοπιστούν αδήλωτα ή υποδηλωμένα εισοδήματα από μισθώσεις, ώστε να δημιουργηθεί ο απαραίτητος δημοσιονομικός χώρος για ενδεχόμενες νέες φορολογικές ελαφρύνσεις.

Ο ορίζοντας του 2030

Το βασικό μήνυμα που αναμένεται να επιχειρήσει να εκπέμψει η κυβέρνηση από τη φετινή ΔΕΘ είναι ότι οι παρεμβάσεις δεν θα περιοριστούν σε ένα πακέτο μέτρων για το 2027.

Αντίθετα, θα παρουσιαστεί ένας ευρύτερος σχεδιασμός με ορίζοντα το 2030, ο οποίος θα συνδέει την οικονομική ανάπτυξη με την αύξηση των εισοδημάτων, τη μείωση της φορολογικής επιβάρυνσης, την ενίσχυση των επενδύσεων και τη στήριξη της παραγωγής.

Οι τελικές αποφάσεις, πάντως, αναμένεται να ληφθούν μετά τον Δεκαπενταύγουστο, όταν θα υπάρχουν πιο καθαρά δημοσιονομικά δεδομένα. Το εύρος των παρεμβάσεων θα εξαρτηθεί τελικά από τον διαθέσιμο δημοσιονομικό χώρο και από τις σχετικές εγκρίσεις σε ευρωπαϊκό επίπεδο.