Πως η Θεσσαλονίκη έγινε η μητρόπολη του ελληνικού ραπ!(του Διονύση Γιακουμέλου)
- Λεξ, Σαντάμ, Μικρός Κλέφτης και 12ος Πίθηκος είναι μόνο μερικά από τα μεγάλα ονόματα της ραπ σκηνής που προέρχονται από τη Θεσσαλονίκη. Πως όμως έφτασε η “νύμφη του Θερμαϊκού” να λογίζεται ως η έδρα της πιο διαδεδομένης μουσικής της εποχής μας;
- Η χιπ-χοπ ανθίζει εδώ και δεκαετίες στην Ελλάδα και έχει φτάσει πια, εν έτει 2026, να θεωρείται το πιο δημοφιλές είδος μουσικής ανάμεσα στους νέους (και όχι μόνο).Η σύνδεση μάλιστα που έχει αποκτήσει το εν λόγω μουσικό ρεύμα με την πόλη της Θεσσαλονίκης είναι αξιοσημείωτη και εντοπίζει τις ρίζες της πολύ πίσω στο χρόνο.
- Ήδη από τις αρχές του 21ου αιώνα το ραπ ξεκίνησε να μπαίνει δειλά δειλά στα αυτιά των πιο “ψαγμένων”, εναλλακτικών ακροατών μέσα από τα πρώτα γκρουπ που σχηματίστηκαν στην πόλη. Τα Βόρεια Αστέρια και οι Bong Da City ήταν οι βασικοί εκπρόσωποι των θεσσαλονικιώτικων ραπ γκρουπ εκείνης της περιόδου, σε μια εποχή που η Αθήνα είχε προλάβει να ξεπεταχτεί πολύ περισσότερο στη, βαθιά επηρεασμένη από την αφροαμερικανική κουλτούρα, εγχώρια χιπ-χοπ βιομηχανία.
- Όλα άλλαξαν όμως όταν η οικονομική κρίση “έσκασε” στη χώρα μας. Γενιές πιτσιρικάδων και εφήβων δεν αρκέστηκαν απλά στο ναγνωρίσουν τη ραπ από την πλευρά του ακροατή, αλλά επιχείρησαν (με κάπως ερασιτεχνικό αλλά συνάμα και αυθόρμητο τρόπο στην αρχή) να “πατήσουν” οι ίδιοι πάνω στους ήχους που άκουγαν, μιμούμενοι τα παιδικά τους είδωλα εξ Αμερικής είτε στη θεματολογία των στίχων είτε στην εικόνα που προέβαλλαν με το ντύσιμο και τις κινήσεις τους στα βίντεο κλιπ (κουκούλα, ανάποδακαπέλα, φαρδιά ρούχα, αλυσίδες).Ο λόγος της απότομης ανόδου του ραπ ήταν ο εξής:
- Σε μια φουρνιάνέων που το μέλλον τους εμφανιζόταν αβέβαιο και σκοτεινό εξαιτίας των επιλογών των προγόνων τους, αυτός ο εικονικός κόσμος της χιπ-χοπ σε συνδυασμό με την ελευθερία του να κρατάς το μικρόφωνο και να “χώνεις” ρίμες για ό,τι σε εκφράζει αποτέλεσε ένα καταφύγιο μακριά από τη μιζέρια και τη μαυρίλα εκείνης της εποχής που εξαπλωνόταν μπροστά στα αθώα τους μάτια.
- Όσο για τη Θεσσαλονίκη, εκείνη είχε παρελθόν στο να αγκαλιάζει τα μουσικά είδη που εξέφραζαν τα κατώτερα κοινωνικοοικονομικάστρώματα και το περιθώριο. Είτε μιλάμε για το ρεμπέτικο των μεταπολεμικών χρόνων, είτε για το ροκ των δεκαετιών ‘80 και ’90,αυτή η πόλη πάντοτε αγκάλιαζε τους ήχους των καταπιεσμένων και των παραμελημένων.
- Το ραπ μέσα από τα στόματα “των παιδιών της κρίσης” φυσικά δεν αποτέλεσε εξαίρεση. Οι αναφορές στο άγχος της σύγχρονης καθημερινότητας, στη φτώχεια που μάστιζε τον τόπο και τους ανάγκαζε να ψάχνουν πλάγιους τρόπους για να επιβιώσουν βγάζοντας τα προς το ζην, έδιναν κι έπαιρναν στα κομμάτια τους.
- Πολύ γρήγορα τα ακούσματα της χιπ-χοπ εξαπλώθηκαν από τη μία άκρη της πόλης έως την άλλη. Σε αυτό έπαιξε καθοριστικό ρόλο η ραγδαία ανερχόμενη καριέρα του σημαντικότερου ράπερ που γέννησε ο τόπος: του Λεξ.
- Έχοντας ολοκληρώσει τα πρώτα του βήματα ως μέλος των Βορ.Ας και των Ανάποδων Καπέλων (παρέα με τον Μικρό Κλέφτη σε αμφότερα), ο Λεξ άρχισε να χτίζει το δικό του αυτόφωτο μύθο μέσα από τους σόλο δίσκους του, με το Ταπεινοί Και Πεινασμένοι (πρώτος χρονικά) να αποτελεί σταθμό στον ραπ ήχο της πόλης αλλά και της χώρας συνολικά.
- Η χιπ-χοπ βάση της Θεσσαλονίκης διευρύνθηκε σημαντικά και μέσα από αυτή γεννήθηκαν οι επόμενοι του είδους που επρόκειτο να έπαιρναν σειρά. Kαθόλου τυχαία, το επόμενο μουσικό μπαμ με την ανάδειξη νέων καλλιτεχνών συνέβη κατά την περίοδο του Covid.
- Τότε που ο περισσότερος κόσμος ζορίστηκε ψυχολογικά και είχε την ανάγκη να τα πει κάπου για να ξεσκάσει, νέα πρόσωπα εμφανίζονταν ένα-ένα και διεκδικούσαν το δικό τους κομμάτι από την πίτα της ραπ σκηνής. Μερικοί εκ των ανερχόμενων ράπερ της Θεσσαλονίκης που χρίστηκαν ως άξιοι συνεχιστές από τους παλαιότερους ήταν οι Ricta, Wang και Vlospa.
- Η παραγωγή χιπ-χοπ ταλέντων της συμπρωτεύουσας δεν περιορίστηκε μάλιστα στους ράπερ, αφού και η πλειονότητα των μουσικών παραγωγών της νέας εποχής εδρεύει στη Θεσσαλονίκη. Από τον Dof μέχρι τον Skive και από τον Beats Pliz ως τον Ortiz, τα ακούσματα της νέας γενιάς έχουν την υπογραφή της.
- Κάπως έτσι το ραπ γιγαντώθηκε με τη νύμφη του Θερμαϊκού να μετατρέπεται σε συνώνυμη λέξη του, ούσα η μητρόπολη του μουσικού ρεύματος που βρήκε τεράστια ανταπόκριση στις ηλικίες 15-30.
- Οι συναυλιακοί χώροι της πόλης έχουν πολλαπλασιαστεί πια, καθώς πέρα από τις γηπεδικές εκτάσεις που προορίζονται για μεγάλα events, όπως είναι το Καυτανζόγλειο, το “Βασίλης Τριανταφυλλίδης” (γήπεδο Απόλλωνα Καλαμαριάς) και το Παλατάκι, έχουν αναδειχθεί και άλλοι σημαντικοί πολυχώροι εντός του αστικού ιστού που εξειδικεύονται στη διοργάνωση ραπ συναυλιών και εκδηλώσεων γύρω από τη χιπ-χοπ κουλτούρα.
- Χρειάστηκαν δεκαετίες για να επιτευχθεί αυτή η άνθιση και να βγει το ραπ από την αφάνεια του περιθωρίου, όμως η Θεσσαλονίκη κατάφερε πια να αφήσει το στίγμα της και συνδεθεί άρρηκτα με την πιο δημοφιλή μουσική της εποχής μας.
